Madeira

Ο βορράς και ο νότος του νησιού μοιάζουν με δύο αντιφάσεις για το ίδιο τοπίο. Ο βορράς είναι πιο υγρός και πιο πράσινος, με απότομες κοιλάδες που έχουν σκαφτεί από γρήγορα ρέματα, δρόμους που κρέμονται από τους γκρεμούς και χωριά των οποίων τα σπίτια κοιτάζουν τη θάλασσα με την πλάτη στον άνεμο. Ο νότος ανοίγεται. Οι πλαγιές του είναι πιο ζεστές και καλλιεργημένες, οι πόλεις του πιο πολυσύχναστες και πιο σταθερές, και η αίσθηση ότι ο καιρός έρχεται από αλλού είναι πιο αδύναμη. Το Πόρτο Σάντο, που φτάνει με το δικό του σύντομο πέρασμα πάνω από ανοιχτή θάλασσα, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: πιο επίπεδο, πιο ξηρό, με μια μακριά ανοιχτόχρωμη παραλία και έναν χαμηλό ορίζοντα που κάνει τα βουνά του κύριου νησιού να φαίνονται σαν να ανήκουν σε άλλον τόπο. Το ψηλό εσωτερικό είναι το περίεργο στοιχείο, ένα οροπέδιο με παλιό δάσος δάφνης όπου τα δέντρα είναι φορτωμένα με βρύα και τα μονοπάτια είναι μαλακά κάτω από τα πόδια ακόμη και το καλοκαίρι.

Το Φουνσάλ είναι το μέρος όπου φτάνουν οι περισσότεροι, και φέρει την ιστορία του καθαρά. Η παλιά συνοικία έχει καλντερίμια, βαμμένες πόρτες και μικρές εκκλησίες με πλακάκια, και η στεγασμένη αγορά είναι ένας θορυβώδης, γεμάτος χώρος όπου τα ψάρια βρίσκονται πάνω σε πάγο με τα μάτια ακόμη λαμπερά και τα φρούτα στοιβάζονται σε πυραμίδες που γέρνουν όταν κάποιος χτυπήσει το τραπέζι. Το τελεφερίκ ανεβαίνει από το παραλιακό μέτωπο στους λόφους, και από την κορυφή η πόλη μοιάζει με χύμα λευκού και ώχρας ως ένα λιμάνι γεμάτο γερανούς και κύτη κρουαζιερόπλοιων. Μια κανονική μέρα εδώ ξεκινά σε ένα levada, τα στενά, πέτρινα κανάλια που μεταφέρουν νερό στις πλαγιές των λόφων προς τα χωράφια. Περπατάς δίπλα στο κινούμενο νερό σε ένα μονοπάτι σχεδόν πιο πλατύ από τα παπούτσια σου, κάτω από στάζοντα δέντρα, περνώντας ένα αγροτικό σπίτι με απλωμένα ρούχα και έναν σκύλο που δεν μπαίνει στον κόπο να γαβγίσει. Αργότερα ο καφές σερβίρεται σε μια πλατεία όπου τα περιστέρια είναι τολμηρά, και το απόγευμα μπορεί να τελειώσει στους βράχους κατά μήκος της ακτής, όπου λάβα σχηματίζει ρηχές βραχονησίδες που καταλήγουν σε βαθιές λιμνούλες και άντρες σε πλαστικές καρέκλες ψαρεύουν με την υπομονή ανθρώπων που δεν έχουν πού αλλού να είναι. Θάλασσα και βουνό δεν είναι ποτέ μακριά εδώ, και η αλλαγή ανάμεσά τους μπορεί να πάρει είκοσι λεπτά με το αυτοκίνητο.

Η αναχώρηση είναι πιο δύσκολη απ' όσο λένε οι οδηγοί, γιατί το νησί δεν αφήνει εύκολα. Βρίσκεσαι να σκέφτεσαι το levada πολύ αφού έχει σβήσει ο ήχος του νερού του, και τον τρόπο που η νέφωση σηκώθηκε το σούρουπο για να δείξει μια φωτισμένη ακτή από κάτω. Η επιθυμία να μείνεις δεν αφορά πραγματικά κρεβάτια ή θέα. Αφορά τον τρόπο που η γη συνεχίζει να αλλάζει γνώμη, από πράσινη σε ξερή, από απότομη σε επίπεδη, από δάσος σε θάλασσα, και πώς κάθε αλλαγή φτάνει σαν να περίμενε πάντα να την προσέξεις.