Aνατολική Μακεδονία, Θράκη

Η περιοχή αλλάζει χαρακτήρα κάθε λίγα χιλιόμετρα δρόμου, χωρίς κανένα σύνορο να σηματοδοτεί τη μετάβαση. Κοντά στην Καβάλα η γη είναι ανοιχτή και πρακτική, με αποθήκες ξερών φύλλων καπνού, ένα πολυσύχναστο λιμάνι και μια κωμόπολη στην πλαγιά με στενά λιθόστρωτα σοκάκια στοιβαγμένα πάνω από τη θάλασσα. Η Δράμα και οι πεδιάδες πέρα από αυτήν φαίνονται πιο ήσυχες και αγροτικές, εκεί όπου οι οπωρώνες και τα χωράφια με καλαμπόκι φτάνουν μέχρι τους πρόποδες των βουνών. Πιο ανατολικά, η οροσειρά των Ροδόπων υψώνεται σκοτεινή με πεύκα και οξιές, και τα χωριά της κρατούν τους δικούς τους ρυθμούς, με σπίτια χτισμένα μέσα στις πλαγιές, που μοιάζουν πολύ απότομες για να τα χωρέσουν. Προς τον Έβρο, η γη ισοπεδώνεται και απλώνεται. Οι υγρότοποι φιλοξενούν ερωδιούς και πελαργούς, και τα δάση του δρυμού Δαδιάς δίνουν στον αέρα μια ρητινώδη, σχεδόν ορυκτή διαύγεια. Κάθε μέρος έχει το δικό του ήθος, και όλα συναντιούνται χωρίς φανφάρες.

Η μέρα εδώ συνήθως αρχίζει από το νερό. Στην Αλεξανδρούπολη τα ψαράδικα είναι δεμένα στο λιμάνι πριν ανοίξουν τα καφενεία, και ο φάρος στην άκρη του μόλου είναι ιδανικός για να παρακολουθήσει κανείς το φως να αλλάζει πάνω από τον κόλπο της Σάρου. Στην ενδοχώρα, η παλιά συνοικία της Ξάνθης ανταμείβει όποιον περπατά αργά: λιθόστρωτα, ξύλινα μπαλκόνια, ο ήχος ενός σφυριού από ένα εργαστήριο όπου κάποιος εξακολουθεί να φτιάχνει χάλκινα αντικείμενα. Η λίμνη Βιστωνίδα, με τα καλαμιώνες και τα μεταβαλλόμενα ρηχά της νερά, προσεγγίζεται καλύτερα νωρίς το απόγευμα, όταν τα πουλιά κατασταλάζουν και το νερό γίνεται ήρεμο και λαμπερό. Η άνω πόλη της Καβάλας προσφέρει τη θέα στην οποία η περιοχή επιστρέφει διαρκώς: το λιμάνι από κάτω, τα βουνά της ηπειρωτικής χώρας πίσω, και τα νησιά Θάσος και Σαμοθράκη να κείτονται χαμηλά στον ορίζοντα σαν μακριά σκούρα πλοία. Η Θάσος, με τις πευκόφυτες πλαγιές και τους λευκομάρμαρους κολπίσκους της, και η Σαμοθράκη, πιο τραχιά και πιο ήσυχη, ανήκουν και οι δύο στην ίδια μεγάλη ακτογραμμή και μοιάζουν με τη φυσική της συνέχεια.

Εκείνο που μένει μετά από μερικές μέρες δεν είναι κάποιο μεμονωμένο αξιοθέατο, αλλά η αίσθηση ενός τόπου που δουλεύει με τον δικό του ρυθμό. Οι ταβέρνες σερβίρουν ψητό ψάρι και τοπικό τυρί χωρίς τελετουργικά, και η κουβέντα περνά από το τραπέζι στον δρόμο. Το βραδινό φως κάνει τις κορφογραμμές των Ροδόπων βιολετί, και η θάλασσα διατηρεί τον δικό της σταθερό ήχο κάτω από όλα. Φεύγεις με την αίσθηση ότι σου επετράπη να μπεις σε μια γωνιά της Ελλάδας που ποτέ δεν χρειάστηκε να κάνει επίδειξη σε κανέναν, και βρίσκεις τον εαυτό σου ήδη να σχεδιάζει τον δρόμο της επιστροφής, λίγο απρόθυμος να φύγει.