Πελοπόννησος

Ο χαρακτήρας της αλλάζει με κάθε ώρα διαδρομής. Η Αργολίδα, στα ανατολικά, είναι μια χώρα περιβολιών, ξερολιθιών και απότομων ασβεστολιθικών προεξοχών, όπου ο αέρας μυρίζει θυμάρι και η πεδιάδα ανοίγεται προς τη θάλασσα. Όσο προχωράς στην ενδοχώρα, η γη σφίγγεται στην Αρκαδία, μια ψηλή, δροσερή περιοχή με δασωμένες ράχες και χωριά χτισμένα στις πλαγιές, όπου τα βουνά διατηρούν το δικό τους καιρό και ο ρυθμός επιβραδύνεται στο μήκος του βηματισμού ενός τσοπάνη. Η Λακωνία, πιο νότια, είναι αυστηρότερη. Η οροσειρά του Ταΰγετου διασχίζει τη ράχη της σαν λεπίδα, και τα χωριά στους πρόποδές της έχουν μια φθαρμένη, στρατιωτική αξιοπρέπεια. Η Μεσσηνία, στη δυτική πλευρά, μαλακώνει και πάλι σε ελαιώνες που κατηφορίζουν προς μακριές αμμώδεις παραλίες και ήσυχους κόλπους, ενώ η Κορινθία, στο βόρειο άκρο, κρατά τη μνήμη του Ισθμού, του στενού λαιμού γης που ενώνει την περιοχή με την υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα.

Μια καλή μέρα εδώ ξεκινά νωρίς στις Μυκήνες, όπου η Πύλη των Λεόντων εξακολουθεί να κοιτά την πεδιάδα όπως πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια, με τους πέτρινους λίθους της τραχείς κάτω από το χέρι. Μέχρι το μεσημέρι μπορείς να βρεθείς στην Επίδαυρο, όπου το αρχαίο θέατρο καμπυλώνει μέσα στην πλαγιά του λόφου με τέτοια ακρίβεια, που ένας ψίθυρος από την κατώτερη σειρά φτάνει ως την κορυφή, και μετά να οδηγήσεις νότια μέχρι να στενέψει ο δρόμος προς τη Μονεμβασιά. Εκεί, ένας μόνος βράχος υψώνεται από τη θάλασσα και ενώνεται με τη στεριά με ένα επιχωμάτωμα, και η παλιά πόλη ανεβαίνει την πλαγιά του σε στενά σοκάκια που χωράνε μόνο πεζούς. Το απόγευμα η Μάνη προσφέρει τους πύργους της, γκρίζους και τετράγωνους, που στέκονται ανάμεσα στα θαμνώδη φρύγανα σαν φρουροί που ξέχασαν να φύγουν. Κάθε στάση απαιτεί πιο αργό ρυθμό από την προηγούμενη, και καθεμία βρίσκεται αρκετά κοντά στην επόμενη, ώστε η ακτή να μη φαίνεται ποτέ μακριά.

Είναι η ακτή που κάνει τους ανθρώπους να μένουν. Η θάλασσα κατά μήκος της μεσσηνιακής ακτής αλλάζει από τυρκουάζ σε βαθύ μπλε μέσα σε λίγα μόλις μέτρα, και το βράδυ το κάστρο της Μεθώνης ρίχνει τη σκιά του πάνω στο νερό. Το να μείνεις εδώ είναι εύκολο να το δικαιολογήσεις. Έρχεσαι για ένα μνημείο και μένεις για τον τρόπο που το φως πέφτει στα ελαιώνικα πεζούλια, για το ψωμί και το τυρί που τρως σε ένα λιμενικό τείχος, και για την αίσθηση ότι αυτή η περιοχή ανταμείβει όσους σταματούν, κοιτούν και επιστρέφουν.